Macht en machtsmisbruik

Nederland gaat in 2018 aanschuiven bij de VN-Veiligheidsraad. Wat betekent dat? En maakt het uit? Over machtige ministers en machtsmisbruikende mutsen.

Dát is pas macht: de Amerikaanse minister Rex Tillerson van buitenlandse zaken loopt de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties binnen en direct verstomt het geroezemoes. Zelfs de vertegenwoordiger van Noord-Korea haast zich naar zijn stoel aan de hoefijzervormige tafel.

Straks zit ook Nederland aan de vergadertafel van de raad. Meestal in de persoon van Karel van Oosterom, de permanente vertegenwoordiger van ons land bij de VN. Af en toe zal dat ook minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra zijn. Maar nu, een halve maand voor Nederland echt mee zal praten, zitten Zijlstra en Van Oosterom nog op de tribune – op de eerste rij, dat wel.

Cameraman Freek filmt de Veiligheidsraad vanuit één van de pershokjes

Sinds de Tweede Wereldoorlog schoof Nederland vijf keer eerder aan, meestal voor een periode van twee jaar. Nu hebben we maar één jaar een zetel in de raad: we delen onze zetelperiode met Italië. Toen er over toekomstig lidmaatschap moest worden besloten, bleven we keer op keer evenveel stemmen halen als de Italianen, en Zijlstra’s voorzitter Koenders kwam toen met deze unieke oplossing op de proppen. Een diplomatiek verlies volgens sommigen, al is de vraag of dat terecht is: bondgenoten Italië en Nederland zullen in de praktijk niet heel verschillend stemmen in de raad. Wel is het zo dat Italië andere accenten kiest. In de maand dat Italië de raad voorzat, ging het veelal over vluchtelingenkwesties; Nederland kiest in onze voorzittersmaand, maart, liever voor VN-hervorming.

Mijn interview met minister Zijlstra

Er is meer. Ons land zit straks het sanctiecomité voor dat zich buigt over strafmaatregelen voor het Noord-Koreaanse regime. Geen onbelangrijke positie dus. En reden voor ons om naar de VN te gaan en te praten met Halbe Zijlstra, over de Nederlandse ambities en het gesprek dat hij zal hebben met Rex Tillerson.

Draaien bij de VN is een klusje waarbij gemengde gevoelens horen. Enerzijds is het gaaf om de wereldpolitiek van zo dichtbij te zien en mee te maken. Anderzijds ben je als journalist een last, zo lijkt het; de lieve VN-ers laten geen mogelijkheid onbenut om je waardeloos te doen voelen. Vooral de bewakers – veelal struise Oost-Europese dames – vinden het leuk om te pesten, je shot te verprutsen en je te verlinken bij hun meerderen. “No, can’t film here.” Ook een vorm van macht.

Minister Zijlstra merkt niets van de miepende mutsen van bewaking. Hij slaat zich met verve door de dag en staat ons kort na het overleg met Tillerson te woord over zijn bezoek en het komende jaar. Nederland wil waanzinnig veel bereiken in de raad; vooral de hervorming van de VN is een enorme opgave. Maar alleen al dat we het op de agenda kunnen zetten, mag voor een klein land een overwinning heten.

Zijlstra loopt weer verder. Wij pakken onze spullen bij elkaar en gaan een plek zoeken voor de montage. De bewaakster die ons verbood te filmen kijkt ons boos na. Ik geef haar mijn allervriendelijkste glimlach terug. Je moet de macht ook een beetje tarten, soms.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *