Kerstdagen in Utah

Over mijn cursus Mormonen voor beginners, democratische schoonfamilie in een door en door republikeinse staat en meer cadeaus dan ik ooit heb gezien.

“Wat een idioot,” moppert Leonnard McGee en hij smijt de krant in de hoek. “De president heeft weer eens geen enkel idee waar hij mee bezig is.” Zijn vrouw Robin vist de krant op tussen de tientallen cadeautjes die om de kerstboom liggen en snelt de koppen. Een frons trekt over haar gezicht. “Mijn hemel,” mompelt ze en ze nipt van haar cola light. “Moet je lezen. ‘Tientallen migrantengezinnen vast aan de grens tijdens de kerst.’ Dit land gaat naar de bliksem.”

Het ochtendritueel van de ouders van mijn vriend is niet ongebruikelijk. Door heel het land mopperen linkse gezinnen over het beleid van de president. Vooral in de grote steden en aan de kust moeten ze weinig van Donald Trump hebben. Maar dit is Utah, de meest republikeinse staat van de VS. En een van de meest religieuze bovendien: Utah is de staat van de Mormonen.

Utah in de sneeuw

Binnen christelijk Amerika geldt de Mormoonse Kerk (officieel de Church of Jesus Christ of Latter-day Saints) als een buitenbeentje: doordat in de begindagen van de kerk, mid-negentiende eeuw, mannen met meerdere vrouwen mochten trouwen, werden volgelingen van de kerk als goddeloze ketters gezien en met geweld steeds meer naar het westen van het land verdreven. Na een lange trektocht vol ontberingen over de Great Plains en de Rocky Mountains belandden ze in 1847 in wat vandaag Utah is. Polygamie werd afgeschaft vlak voordat Utah in 1896 toetrad tot de Verenigde Staten, een harde eis van de federale overheid in Washington.

Hoewel Utah in presidentsverkiezingen een zekerheidje is voor de republikeinen, is Salt Lake City overwegend democratisch. Het mondaine skistadje Park City, waar ik deze kerst bij de schoonouders verblijf, is al helemaal een links oord. Drews ouders zijn democraten en leven vrij seculier, maar zijn nog wel overtuigd Mormoons. “Als wij de kerk verlaten”, zegt moeder Robin, “leveren we de kerk definitief uit aan de conservatieven.” Ze maken zich met hun organisatie Building Bridges sterk voor een liberaal geluid binnen de kerk en lopen bijvoorbeeld mee in de Gay Pride van Salt Lake City. Drew trad uit de kerk op zijn zestiende, toen hij uit de kast kwam, en dat was geen enkel probleem.

In Drews ouderlijk huis heeft de kerstsfeer effectief toegeslagen. Waar mogelijk heeft Robin een kerstman of -engel neergezet, en de kerstboom hangt vol met souvenirs uit Alaska en andere verre oorden. Mooiste kerstversieringen zijn de jaarlijkse  kerstballen die Robin en Leonnard krijgen van de White House Historical Association. Elke versiering heeft een verhaal en Robin vertelt honderduit.

Een Witte Huis-kerstbal

Het heftigste vind ik de cadeaus. Drew had me al voorbereid op het grote aantal presentjes, maar bij het zien van letterlijk meer dan honderd pakjes, allemaal onberispelijk ingepakt en met grote strikken, voel ik me toch wat ongemakkelijk. Ietwat beschroomd leg ik mijn viertal eigen – bijzonder knullig ingepakte – cadeaus bij het geheel, maar Robin klapt verheugd in haar handen en geeft ze een mooie plek onder de boom.

Een deel van de kerstcadeaus

Na het diner rijden we Salt Lake City in, naar het Tempelplein. De stad zelf is in de winter niet op zijn mooist. Dat komt door de inversionSalt Lake City ligt in een vallei, en de koude lucht uit de omliggende bergen drukt de warme lucht in de vallei naar beneden. De uitlaatgassen van de auto’s kunnen nergens heen. De stad is enorm ruim opgezet en OV is er niet, dus zonder auto begin je weinig. Kranten en radio’s melden in de wintermaanden hoe erg het die dag is gesteld met de smog.

Vandaag ligt de stad en het Tempelplein er echter prachtig bij. In alles is dit plein het hart van de staat en van de Mormoonse gemeenschap. De gebouwen geven een goed gevoel van de macht van de kerk. De Tempel, een afschuwelijk stukje neogotiek, is het religieuze zenuwcentrum en staat naast een reusachtig bestuurscentrum en het advocatenkantoor van de kerk. De kerkleiding woont in een speciaal appartementencomplex niet ver van de Tempel, en ook het Capitool van Utah is op een steenworp afstand. (“De scheiding tussen kerk en staat,” merkte een vriend van Drew ooit cynisch op, “is in Utah twee straten.”) Mooier is de Tabernacle, waar het wereldberoemde koor van de kerk haar optredens geeft.

Lichtjes op het Tempelplein

Het plein is compleet in kerststemming, en bewoners en toeristen schuifelen tussen met lichtjes behangen bomen. Een ander hoogtepuntje: de levensgrote kerststal naast het Tabernacle. Uit speakers vertelt een galmende stem het kerstverhaal, afgewisseld met koormuziek. De climax is als de ster in het oosten aan de hemel verschijnt (een lamp op het dak van de Tabernacle) en de ooh’s en aah’s over het plein rollen. “Stelletje hypocrieten,” moppert Leonnard. “Moet je opletten wat er zou gebeuren als twee mensen uit het Midden-Oosten bij een gemiddeld Mormoons gezin aankloppen op zoek naar een slaapplaats.”

We zijn geinstrueerd pas naar beneden te komen op kerstochtend als de kerstmuziek speelt, en als we de trap afkomen zijn ieders sokken volgestopt met presentjes. (Mijn schoonouders hebben zich ingelezen in de Nederlandse decembertradities en hebben voor de gelegenheid twee klompen op de kop getikt en daar hagelslag en chocoladeletters ingedaan. Zo zoet.)

Daarna volgen de cadeaus en holy shit. Ik krijg kleren, boeken, een zonnebril, draadloze oortjes van Apple en ga zo maar door. Robin lacht verontschuldigend. “Ik hou gewoon zo van kerstmis!!” En ik nu ook. Maar dan wel op zijn Utah’s.

One thought on “Kerstdagen in Utah”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *